Yugoslav Sineması ve Balkanizm Sonrası Bosna-Hersek Sineması’na Bakış: Danis Tanovic Sineması Örneklemi

Sibel Akova
4.767 1.344

Öz


Her bir argümanı ile güncel yaşam pratiklerinden soyutlanmaya olanak tanıyan, büyüsü ile sanatın en çekici dallarından biri olan sinema, kuşkusuz ki olayların, öykülerin, karakterlerin ve hikayelerin betimlendiği mekanlar ile hafızalarda yer edinir. Görkemli dekorları ve büyülü mekanları ile hayaller kurdurabilen, gerçeğe en yakın görüntüleri ile yaşamı sorgulatabilen sinema, mekan kurguları ile anlatılmak istenenin (içerik) kurgu, ideoloji, mizansen ve form gibi sembolik anlatım araçlarını kullanarak, düşün dünyasını zenginleştirmektedir. Toplumsal referansların izdüşümü niteliğine haiz sinema, içeriği, mekanlarının tasarımı, hikayenin gücü ve oyuncularının ifadeleri ve öğeleri ile birey ve toplumlara, gerçek veya hayal söylenmek isteneni, düşünsel ipuçları aracılığı ile görsel algı yaratarak akıl gözüne hitap etmektedir. Çalışma ile ‘’insanlık için, aydınlık için, gelecek için sinema yapıyoruz, filmlerimiz insanlık mücadelesi içindir, kriterlerimiz yoktur’’ söylemi ile hareket eden, sinema disiplini içerisinde farklı bir kıymete sahip Yugoslav Sinemasının (1945-1991) tarihi seyri incelenerek, dönemin iktidarının sinema sanatına bakış açısı ve beklentileri ile dönemin şartları içerisinde mevcut olan siyasal ve toplumsal olayların sinema disiplini üzerindeki etkileri ile sinema yapımcılarının iktidara karşı itaatkar ve muhalif şeklindeki zıt duruşları irdelenmiştir. Yugoslavya’nın dağılma süreci itibariyle, 1992 yılından günümüze kadar olan süreç içerisinde, Bosna-Hersek ülkesinde sinema sanatının durumu hakkında saptamalar yapılmaya çalışılmıştır. Çalışma karşılıklı görüşme tekniği ile hazırlanmıştır. Karşılıklı görüşme ise Bosna-Hersek sinemasının en güçlü temsilcilerinden biri olan Yönetmen Danis Tanovic ile gerçekleştirilerek, Yugoslav, Bosna-Hersek ve Danis Tanovic sinemaları üzerine tespitleri içermektedir. Çalışma ile literatürde, Yugoslavya Sineması’na dair olan mevcut eksikliği tamamlayabilmek amaçlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Yugoslav sineması, Josep Broz Tito, kardeşlik ve birlik (bratstvo i jedinstvo–brotherhood and unity), Avala film, siyah dalga, Danis Tanovic.

Tam metin:

PDF


Ar. Gör. Nesrin Yarar

Maltepe Üniversitesi

İletişim Fakültesi Dergisi

Marmara Eğitim Köyü 34857

Maltepe/İstanbul

0 (216) 626 10 50/2729

iletisimdergisi@maltepe.edu.tr

nesrinyarar@maltepe.edu.tr

 

Ar. Gör. Engin Tire

Maltepe Üniversitesi

İletişim Fakültesi Dergisi

Marmara Eğitim Köyü 34857

Maltepe/İstanbul

0 (216) 626 10 50/2729

iletisimdergisi@maltepe.edu.tr

engintire@maltepe.edu.tr